Trung Quốc đánh điểm công dân, vậy điểm công dân là gì?

Trung Quốc đánh điểm công dân, vậy điểm công dân là gì?

Hệ thống chấm điểm uy tín của công dân được Trung Quốc xem là biện pháp khuyến khích cách hành xử đúng mực thông qua điểm thưởng – phạt. Hiện 13 triệu công dân Trung Quốc mất các quyền cơ bản như tự do đi lại vì bị chính phủ chấm điểm uy tín thấp. Vậy điểm công dân là gì? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây nhé!

Hệ thống chấm điểm công dân là gì?

Với mục đích “khuyến khích sự tin tưởng (trong xã hội)”, hệ thống này chấm điểm “độ tin cậy” của tất cả công dân trưởng thành. Việc đánh giá tính điểm dựa vào hành vi đạo đức, xã hội và năng lực tài chính của người dân bằng việc thu thập những thông tin như: trình độ học vấn, nghề nghiệp, ngoài ra còn theo dõi hoạt động trên mạng của từng cá nhân từ máy tính và điện thoại thông minh.

Trung Quốc đánh điểm công dân, vậy điểm công dân là gì?

Hệ thống chấm điểm công dân sẽ dựa theo cách tính thưởng – phạt. Nghĩa là những hành động tốt như tham gia các công việc tình nguyện, hiến máu, hiến tạng hoặc lao động gương mẫu sẽ được cộng điểm. Ngược lại, hệ thống sẽ trừ điểm nếu một người không có khả năng trả nợ, chậm thanh toán hóa đơn điện nước, vi phạm luật giao thông, hoặc bị kết án. Hệ thống sẽ công bố điểm theo tháng và xếp công dân vào 8 mức hạnh kiểm, từ AAA (công dân điển hình) đến D (công dân không đáng tin cậy).

Hiện hệ thống đánh giá công dân của Trung Quốc trong giai đoạn thử nghiệm và dự kiến sẽ chính thức đi vào hoạt động năm 2020. Lúc đó, mọi công dân Trung Quốc sẽ bị chấm điểm dù muốn hay không.

Với những người bị đánh giá có “uy tín thấp”, cuộc sống hàng ngày trở nên khổ sở, đúng như một tài liệu chính phủ công bố năm 2014 đề ra mục tiêu của hệ thống là “khiến những người bất tín bước một bước cũng thấy khó khăn”. Họ có thể phải đi thuê nhà bằng tên của người khác hoặc bị chính họ hàng và đối tác làm ăn xa lánh. Ở một số nơi, các công ty cung cấp dịch vụ viễn thông còn cài đặt một loại chuông điện thoại dành riêng cho những cá nhân bị chấm điểm uy tín thấp như là một dạng cảnh báo với những người xung quanh.

Trung Quốc đánh điểm công dân, vậy điểm công dân là gì?

Mục đích của chấm điểm công dân là nhằm đối phó với sự bất mãn ngày càng tăng của người dân trước tình trạng gian lận ngày càng phổ biến trong xã hội: từ đạo văn, bằng giả cho đến các công trình xây dựng bị rút ruột hay việc buôn bán tràn lan các sản phẩm hàng hóa kém chất lượng.

Người dân Trung Quốc sẽ chịu ảnh hưởng như thế nào khi bị đánh điểm công dân?

Hệ thống tín dụng xã hội của Trung Quốc ban đầu được thiết kế để hạn chế hành vi vi phạm pháp luật của người dân. Khi phạm luật, họ sẽ bị giới hạn nhiều quyền “cao cấp” như đi máy bay, tàu cao tốc hoặc cho con cái học ở trường tư đắt tiền. Ngoài ra, những người này cũng bị chặn con đường thăng tiến trong các doanh nghiệp nhà nước và họ không được phép kinh doanh trong các lĩnh vực thực phẩm và dược phẩm.

Tuy nhiên, những giới hạn đang ngày càng mở rộng. Điều này khiến cho nhiều người dân Trung Quốc cùng giới chuyên gia đưa ra những lo ngại khi nước này vẫn thiếu cơ sở pháp lý để kiểm soát hệ thống tín dụng xã hội.

Trung Quốc đánh điểm công dân, vậy điểm công dân là gì?

Thậm chí, nhiều người còn nhận định rằng hệ thống tín dụng xã hội đang làm ảnh hưởng tới cả những mối quan hệ gia đình và hôn nhân. Có nhiều người chỉ vì điểm công dân thấp mà bị huỷ hôn, do vậy nhiều người lo lắng tình trạng ế vợ của các chàng trai nếu vợ chưa cưới của mình biết được điểm công dân của họ thấp. Ngoài vay nợ hay vi phạm pháp luật, nhiều địa phương tại Trung Quốc hiện nay bổ sung cả việc không hiến máu, đi bộ qua đường sai vạch hay ăn uống trong tàu điện ngầm vào các hành vi có thể ảnh hưởng tới điểm tín dụng xã hội.